Nguyễn Văn Thiệu trao quyền cho Trần Văn Hương.

Ngày 29/9/2001, Nguyễn Văn Thiệu, nguyên tổng thống của chính quyền Sài Gòn đã qua đời tại Bệnh viện Beth Israel Deaconess, thành phố Boston, bang Massachusetts, Mỹ, hưởng thọ 78 tuổi.

Trong suốt 26 năm, những chi tiết về giờ phút cuối cùng của ông ta ở Sài Gòn được giữ kín. Mãi gần đây, nó mới được tiết lộ qua lời kể của một số sĩ quan quân đội Sài Gòn, những người đã cùng Nguyễn Văn Thiệu rờI bỏ "dinh Độc Lập", rồi ra sân bay Tân Sơn Nhất, đi Đài Loan…

7h30' tối ngày 25/4/1975, trong phòng ngủ, Nguyễn Văn Thiệu thay bộ quần áo vest bằng bộ đồ 4 túi, rồi bước sang căn phòng nhỏ bên cạnh, nghiêng đầu qua khung cửa sổ nhìn xuống khoảng sân trước "dinh Độc Lập". Ngay trước bậc thềm dẫn lên "dinh", đã đỗ sẵn một chiếc xe hơi hiệu Mercedes màu xanh đậm mà tài xế là đại tá Nhan Văn Thiệt. Vài giây sau đó, Thiệu quay vào, mở hộc tủ lấy ra khẩu súng ngắn hiệu Browning, lên đạn, cài khóa an toàn rồi đút vào túi áo.

Thiệu xuống tầng trệt bằng thang máy, đi một mình - trái hẳn với lệ thường là luôn luôn có hai sĩ quan cận vệ. Cánh cửa thang máy vừa mở, ông ta khẽ gật đầu với đại tá Trần Thanh Điền, đã đứng chờ sẵn. Lúc bước xuống bậc tam cấp, Thiệu thoáng giật mình vì sự xuất hiện bất ngờ của hai ngườI lính - một tên Trần Văn Sanh và một là Nguyễn Văn Khính. Thật ra, hai người lính này chỉ là binh sĩ trực thuộc đơn vị bảo vệ Phủ tổng thống, và họ đến để đổi gác nhưng ám ảnh về cái chết của hai anh em Diệm, Nhu khiến ông ta lúc nào cũng phải đề phòng, nhất là trong thời khắc nước sôi, lửa bỏng bởi lẽ suốt những năm cầm quyền, ít nhất đã có 5 âm mưu ám sát ông ta...

Thiệu cùng đại tá Điền nhanh chóng chui vào ghế sau trong xe, Điền ngồi bên phải - là chỗ Thiệu thường ngồi, còn Thiệu ngồi ngay sau lưng tài xế là Nhan Văn Thiệt. Thiệu hỏi, giọng hơi khàn: "Có bao nhiêu súng?". Điền đáp: "Trình Tổng thống, có hai cây, một M16, một Colt45".

Xe ra khỏi "dinh Độc Lập", rồi đi về phía tư dinh của Trần Thiện Khiêm - nguyên Thủ tướng chính quyền Sài Gòn. Lúc này, Polgar - trùm CIA ở Nam Việt Nam và Timmes, thuộc Phái bộ quân sự Mỹ đang cùng Khiêm uống rượu. Một lát sau, xe chở Thiệu xuất hiện. Những sĩ quan đi cùng đoàn với Thiệu xách xuống mấy chiếc valy có vẻ rất nặng, họ đề nghị Frank Sneep - là chuyên gia phân tích tình báo của CIA ở Nam Việt Nam mở cốp sau, để họ chất valy vào. Theo Frank Sneep, thì "khi họ đặt valy xuống, có tiếng kim loại va vào nhau".

Polgar, Timmes và Khiêm bước ra. Nhìn thấy họ, Thiệu khẽ gật đầu chào rồi chui vào xe của Frank Sneep, ngồi ở ghế sau, giữa Timmes và đại tá Trần Thanh Điền. Đoàn xe hướng về sân bay Tân Sơn Nhất với một tốc độ không làm ai phải chú ý. Phía trước, một xe Ford Pinto của Văn phòng CIA Sài Gòn dẫn đường. Phía sau, là hai xe trong đó gồm 7 người - 3 người của Thiệu và 4 của Trần Thiện Khiêm, được "Tổng thống" Trần Văn Hương cho phép ra đi theo yêu cầu của Nguyễn Văn Thiệu.

Thiếu tá Nguyễn Tấn Phận, kể: "Lúc xe qua khỏi cổng sân bay, tôi giật mình vì thấy tất cả tối om, hình như cả hệ thống điện đã bị cúp". Có lẽ đã được dặn trước, Nhan Văn Thiệt cho xe chạy vòng qua khu vực của Hãng Hàng không Mỹ (Air America). Gần tới đường băng, Thiệt tắt hết đèn. Mãi đến khi nhìn thấy ánh sáng lờ mờ hắt ra từ buồng lái, họ mới biết là đã đến sát bên một chiếc máy bay, loại vận tải 4 động cơ cánh quạt C118.

Chiếc C118 đưa Nguyễn Văn Thiệu rời khỏi Sài Gòn.

Xe chưa dừng hẳn, lập tức có 3 chiếc Chevrolet lao tới, một số người Mỹ mặc thường phục, súng M16 trong tay, mở cửa chạy vọt ra, vây quanh Nguyễn Văn Thiệu. Rồi như thể từ trên trời rơi xuống, đại sứ Mỹ tại Nam Việt Nam là Graham Martin xuất hiện ngay chân cầu thang máy bay. Sau này, khi kể lại chuyện bố trí cho Nguyễn Văn Thiệu rời Sài Gòn, Martin vẫn úp mở, rằng: "Ông Thiệu đã ra đi trong điều kiện hết sức khó khăn", và "chúng tôi đã để ý và cố gắng sắp xếp mọi chi tiết".

"Những điều kiện khó khăn" và "sự cố gắng sắp xếp" có nguyên do của nó. Số là trước đó mấy ngày, một nhóm binh sĩ quân đội Sài Gòn đã dùng vũ khí, ngăn cản việc cất cánh của một chiếc máy bay vận tải Mỹ C141, yêu cầu phải cho họ di tản nên Martin sợ rằng chuyện này có thể sẽ lặp lại. Chưa hết, một tin đồn được loan ra, rằng chiếc máy bay Boeing 727 của Hàng không Việt Nam (Air Vietnam) - xưa nay vẫn được dùng để đưa Nguyễn Văn Thiệu đi công du, đã được đặt trong tình trạng ứng trực, sẵn sàng cho Thiệu sử dụng.

Để bảo đảm an toàn cho Thiệu, phòng ngừa một vài sĩ quan, tướng lĩnh trở cờ vào phút cuối - vì theo tin tình báo, nếu chiếc Boeing 727 chở Thiệu cất cánh, thì khi nó ra đến biển, sẽ bị bắn hạ ngay -  Martin chỉ đạo bộ phận CIA thường trú tại Sài Gòn, khéo léo đánh lạc hướng rằng "Nguyễn Văn Thiệu sẽ dùng máy bay của Air Vietnam để đào tẩu".